Temat
Podczas zajęć osoby uczestniczące w praktyce próbują poradzić sobie z konfliktami pomiędzy prawami człowieka.

Cele zajęć
- przedyskutowanie i poznanie zasady ograniczeń praw człowieka
- zrozumienie sensu i konieczności stosowania ograniczeń praw człowieka

Czas zajęć
90 minut lub 45 w wersji skróconej

Metody
- praca w grupach
- praca z przypadkami
- dyskusja

Potrzebne materiały
- powielone i porozcinane kartki z opisem wydarzeń, haseł i ich tłumaczeń - w ilości odpowiedniej do stworzenia kilku czteroosobowych grup (materiał pomocniczy nr 1)
- tablica z markerami
- kilka dużych arkuszy papieru (wersja dłuższa)

Materiały pomocnicze
- powielone i porozcinane karty z przypadkami
- powielone teksty Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka
(np. z http://www.unic.un.org.pl/prawa_czlowieka/dok_powszechna_deklaracja.php)

1.
Przywitaj uczniów i uczennice i powiedz, że będziecie wspólnie rozwiązywać trudne problemy.
A przy okazji pobawicie się w układankę. ( 2 min)

2.
Podziel osoby uczestniczące na 4 grupy. Każdą podziel na pół i daj po jednej karcie z danym przypadkiem (materiał pomocniczy 1). (3 min)

3.
Poproś osoby uczestniczące, żeby przedyskutowały opisane sytuacje i przygotowały argumentacje w swojej obronie. (10 min)

4.
Poproś, żeby strony konfliktu spróbowały się dogadać. (10 min)

5.
Poproś, żeby każda z grup ustaliła, czy zachodzi konflikt praw człowieka i jeśli tak, to określiła których. (5 min)

6.
Poproś reprezentantów każdej z grup o przedstawienie sytuacji i wyników pracy. (5 min)

7.
Wspólnie zastanówcie się, czy można ograniczać prawa człowieka i jeśli tak, to w jakich okolicznościach. (5 min)

8.
Podsumuj mówiąc, że prawa człowieka mogą być ograniczane, jednak to ograniczenie powinno być wcześniej przez prawo przewidziane, powinno być czasowe i jego zastosowanie powinno być efektem troski o przestrzeganie innego prawa, z którym jest w konflikcie.

Możesz także przeczytać art. 29 par. 2 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka
(W korzystaniu ze swoich praw i wolności każdy człowiek podlega jedynie takim ograniczeniom, które są ustalone przez prawo wyłącznie w celu zapewnienia właściwego uznania i poszanowania praw i wolności innych i w celu uczynienia zadość słusznym wymogom moralności, porządku publicznego i powszechnego dobrobytu w demokratycznym społeczeństwie.).

Podkreśl także, że istnieją także takie prawa, których ograniczać nie można: zakaz tortur, zakaz niewolnictwa oraz zasada, że prawo nie działa wstecz. (5 min)

Po punkcie 6 zrób 5 minut przerwy a następnie przeprowadź następujące punkty:

7.
Rozdaj grupom (tym samym co wcześniej) tekst Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka i poproś, żeby ją przeczytały.

Następnie poproś, żeby grupy odnalazły konkretne zapisy dotyczące praw człowieka dotyczące problemów poruszanych w ich przypadkach. (15 min)

8.
Poproś, żeby osoby uczestniczące, w grupach, spróbowały ustalić, jakie zasady, czyje interesy powinny przeważyć w każdym z omawianych przypadków, a następnie postarajcie się doprowadzić do ugody. (10 min)

9.
Poproś osoby reprezentujące grupy o zaprezentowanie efektów pracy.

Sprawdźcie, czy poprzednie zapisy pokryły się z treścią dokumentu.
Jeśli tak, zaznacz, że prawa człowieka wynikają z rzeczywistych potrzeb, dlatego tak łatwo daje się je nazwać. (15 min)

10.
Wspólnie zastanówcie się, czy można ograniczać prawa człowieka i jeśli tak, to w jakich okolicznościach. (5 min)

11.
Podsumuj mówiąc, że w prawa człowieka mogą być ograniczane, jednak to ograniczenie powinno być wcześniej przez prawo przewidziane, powinno być czasowe i jego zastosowanie powinno być efektem troski o przestrzeganie innego prawa, z którym jest w konflikcie.

Możesz także przeczytać art. 29 par. 2 PDPCz.
Podkreśl także, że istnieją także takie prawa, których ograniczać nie można: zakaz tortur, zakaz niewolnictwa oraz zasada, że prawo nie działa wstecz. (5 min)

Karty z rolami

Grupa I

• Bębny
  Od wielu lat wraz z grupą przyjaciół gracie na bębnach. Co roku organizujecie wesoły przemarsz przez swoją miejscowość.
  W tym roku, z okazji 10-lecia waszej grupy, chcecie nieco zmodyfikować swoje plany i zrobić przemarsz nocą, ok. godziny 23 z finałem o północy. Wiecie, że mieszkańcy osiedla nie chcą się na to zgodzić.
  
• Mieszkańcy osiedla
  Bębniarze chcą zorganizować nocny przemarsz. Pracujecie w urzędach. Wstajecie o 6 rano, żeby być na 7 w pracy.
  Chodzicie spać o 22. Przygotowujecie protest przeciwko planom bębniarzy.

Grupa II

• Publicyści
  Jesteście dziennikarzami, którzy od lat opisują sytuację polityczną w waszym kraju. Dowiedzieliście się, że wasz premier i jego partia chcą wejść w koalicję z organizacją skrajnie prawicową. Piszecie ostry tekst o tym, że sprzyjają faszystom.
  
• Politycy
  Nie jesteście nowicjuszami i wiecie, że polityka to ostra walka. Wiecie, że aby utrzymać władzę, musicie często wchodzić w trudne koalicje. Nie jesteście ugrupowaniem faszystowskim. Składacie pozew przeciwko dziennikarzom, za to, że nazwali was faszystami.

Grupa III

• Rodzina królewska
  Jesteście dziećmi króla. Wciąż dziennikarze was obserwują. Ostatnio zobaczyliście w jednym z brukowców zdjęcia pokazujące, jak bawicie się ze swoimi dziećmi we własnym domu. Wnosicie sprawę do sądu.
  
• Szefostwo gazety
  Pracujecie w poczytnym magazynie plotkarskim. Udało wam się właśnie zatrudnić świetnego fotoreportera, który przyniósł wam rewelacyjne zdjęcia dotyczące codziennego życia przyszłej królowej. Publikujecie je.

Grupa IV

• Dyrekcja szkoły
  W związku z coraz liczniejszymi przypadkami przemocy występującymi na terenie kierowanej przez was szkoły postanawiacie zainstalować monitoring we wszystkich salach, korytarzach, toaletach (z wyłączeniem kabin).
  
• Uczniowie
  Dyrekcja waszej szkoły chce zainstalować na jej terenie olbrzymią sieć kamer, które obejmą swoim zasięgiem wszystkie pomieszczenia. Nie chcecie się na to zgodzić.

Projekt jest realizowany przy wsparciu udzielonym przez Islandię,
Lichtenstein i Norwegię ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego
Obszaru Gospodarczego, Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz budżetu
Rzeczypospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.

PARTNERZY PROJEKTU